Overige

Uitbreiding NEN 1010 ondersteunt installateur

Norm aangevuld op het gebied van energiebesparing en slimme installaties

We leven in turbulente tijden – en niet alleen vanwege het nogal ontwrichtende corona-virus. Ook andere ontwikkelingen in onze hedendaagse maatschappij vragen nogal wat van de installatiebranche. Wat te denken van onderwerpen als verduurzaming en verslimming? Om elektrotechnisch installateurs optimale ondersteuning te bieden, kwam NEN onlangs met een uitbreiding van NEN 1010. De uitbreiding betreft de onderwepen energiebesparing en slimme installaties.

Mede als gevolg van de roep om verduurzaming van de maatschappij en de opkomst van allerlei nieuwe technologieën
verandert het werk van elektrotechnisch installateurs ingrijpend.

 

Auteur: dr. Henk-Jan Hoekjen, Gerrit Tenkink.

Installatiebedrijven opereren in een fascinerende context. Want niets is meer hetzelfde als pakweg 10 jaar geleden. Als gevolg van de roep om verduurzaming van de maatschappij en de opkomst van allerlei nieuwe technologieën verandert het werk van elektrotechnisch installateurs ingrijpend. Natuurlijk heeft die vaak stormachtige ontwikkeling ook gevolgen voor de normeringen in het vakgebied. Niet vreemd dus, dat het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) onlangs een tweetal belangrijke uitbreidingen presenteerde van de ‘elektrotechnische norm’ NEN 1010. De eerste uitbreiding, deel 8.1, heeft betrekking op energiebesparing. Deel twee, 8.2, geeft uitleg over slimme installaties, zoals PV-systemen, warmtepompen en energieopslag. Ook is er in dit deel aandacht voor de loskoppeling van het elektriciteitssysteem van het openbare net – ‘autonoom bedrijf’ – en de terugvoeding naar het openbare net.    

Het nieuwe deel 8.2 geeft uitleg
over slimme installaties, zoals PV-systemen,
warmtepompen en energieopslag

Kritischer

Door aanvullende bepalingen op het gebied van zowel energiebesparing als verslimming zijn installateurs – zo is de gedachte – beter in staat om tegemoet te komen aan de actuele wensen vanuit de markt. Klanten worden immers steeds kritischer en willen bijvoorbeeld steeds vaker berekeningen zien waarin zichtbaar is tot welke klasse een installatie behoort. Men is daarbij geïnteresseerd in onderwerpen als energiebesparing en materiaalgebruik. Een goede installateur kan zich onderscheiden door een energiezuinige installatie te ontwerpen, en door bovendien de gemaakte keuzes inzichtelijk te maken voor de klant. De twee uitbreidingen van NEN1010 hebben het doel de installateur daarbij te ondersteunen.

Energierendement en materiaalgebruik worden steeds belangrijker. In de dagelijkse praktijk zie je nog vaak dat er gekozen is voor overdimensionering (om het zekere voor het onzekere te nemen op het gebied van functionaliteit) of juist onderdimensionering (veelal met het oog op kostenbesparing). Deze onwenselijke situatie vraagt om nauwkeuriger methodes om energie- en materiaalgebruik te bepalen. De recente uitbreiding van NEN 1010 beoogt installateurs en opdrachtgevers in dit opzicht meer houvast te bieden. Door de toevoeging van het nieuwe deel 8.1. hoopt de normcommissie meer bewustzijn te genereren bij belanghebbenden aangaande het energie- en materiaalgebruik.

Lengte van de leidingen

In het nieuwe deel dat betrekking heeft op energiebesparing is onder meer een rendementsclassificatie voorgesteld. Ook bevat dit deel tal van aanwijzingen voor het realiseren van een optimaler energieverbruik. Zo gaat deel 8.1. onder meer in op de plaats van transformatoren en verdeelinrichtingen. In dit opzicht is het volgens de opstellers van de norm belangrijk om de voeding van de installatie zo dicht mogelijk bij de (kern van de) belasting te laten plaatsvinden. De reden ligt in feite voor de hand: zodoende wordt de lengte van de leidingen beperkt en het energieverlies dus geminimaliseerd. Ook gaat NEN 1010 deel 8.1. in op het aantal transformatoren. Daarbij wordt benadrukt dat bij het toepassen van meerdere transformatoren de verliezen in de kabels kleiner zullen zijn. Tegelijkertijd betekent het gebruik van meer transformatoren wel dat er sprake is van meer nullastverliezen.

Andere concrete maatregelen die in het kader van het nieuwe deel 8.1. worden voorgesteld zijn onder meer de vermazing van een installatie, waarbij het idee is dat mazen met een lage prioriteit kunnen worden afgeschakeld om het gevraagde vermogen terug te brengen. Ook is er aandacht voor arbeidsfactorverbetering en gebouwinstallatieregelingen die rekening houden met bezetting en energievraag.

Slimme installaties

Het nieuwe deel 8.2. gaat over installaties die zowel energie afnemen als kunnen produceren. Dergelijke installaties worden ‘prosumer’-installaties genoemd (naar de samentrekking van ‘producer’ en ‘consumer’), en soms ook wel aangeduid met PEI (‘prosumer electrical installation’). De balans tussen afname en productie wisselt uiteraard met de interne energievraag en de lokale energieopwekking. In de uitbreiding van NEN 1010 die betrekking heeft op de verslimming van elektrotechnische installaties wordt ingegaan op de verschillende bedrijfsmodi (direct voedingsbedrijf, omgekeerd voedingsbedrijf en eilandbedrijf) en ook wat de gevolgen daarvan zijn voor de beveiliging van de elektrische installatie. Voorts wordt er aandacht besteed aan het feit dat de energieopwekking kan plaatsvinden voor meerdere afnemers, dus individuele PEI, collectieve PEI en gedeelde PEI. Een energiemanagement (EEMS, electrical energy management system) wordt als onontbeerlijk gezien om tot een effectief bedrijf van een dergelijke installatie te komen.

Deel 8 zal vooralsnog afzonderlijk worden gepubliceerd, omdat de herzieningsfrequentie heel hoog ligt. Als deel 8 geïntegreerd zou worden in de rest van NEN 1010, dan zouden de klanten iedere keer een nieuwe NEN 1010 moeten aanschaffen. Bovendien verwacht NEN dat deel 8 een wat ander publiek aantrekt dan de andere delen. Op termijn, als het stof was is gedaald, ligt het voor de hand om deel 8 integraal onderdeel te laten uitmaken van NEN 1010

In de komende edities van Elektropraktijk gaan we dieper in op de specifieke maatregelen die te vinden zijn in de beide uitbreidingen.

Meer artikelen van NEN :

Uitbreiding NEN 1010 ondersteunt installateur


We leven in turbulente tijden – en niet alleen vanwege het nogal ontwrichtende corona-virus. Ook andere ontwikkelingen in onze hedendaagse maatschappij vragen nogal wat van de installatiebranche. Wat te denken van onderwerpen als verduurzaming en verslimming? Om elektrotechnisch installateurs optimale ondersteuning te bieden, kwam NEN onlangs met een uitbreiding van NEN 1010. De uitbreiding betref

Houd uw elektrotechniek kennis actueel


Leren is belangrijk om uzelf te blijven ontwikkelen. Voor veel vakmensen gaat het werk tijdens corona nog steeds door en is kennis over het toepassen van normen zeer welkom. We bieden u de mogelijkheid om een aantal klassikale trainingen nu als online training te volgen. Op deze manier waarborgen we dat u alsnog vakkennis kunt opdoen over de toepassing van normen in de praktijk.

NTA ‘Aansluitvoorwaarden prefab meterkast’ in ontwikkeling


Door veranderende marktomstandigheden en bouwmethoden is de behoefte om (wind- en waterdichte) huisaansluitingen op een eerder moment aan te sluiten, namelijk direct nadat de fundering en de vloer van de nieuwe woning is gerealiseerd. Dit kan door prefab meterkasten te plaatsen. Het voornemen van NEN is om hiervoor een Nederlandse Technische Afspraak (NTA) te ontwikkelen.

Bijeenkomst IoT security en veiligheidseisen


Er is veel te doen rondom de digitale veiligheid van Internet of Things (IoT) producten. NEN organiseert, in samenwerking met Agentschap Telecom en het ministerie van EZK, een bijeenkomst over Internet of Things (IoT) security en de wettelijke eisen op 6 november.

En de winnaars zijn…


Tijdens de ‘World Standards Day’ zijn de NENnovation Awards uitgereikt door Rik van Terwisga, algemeen directeur en Femke Aarts, financieel directeur. De NENnovation Award is opgesplitst in drie categorieën en heeft drie winnaars. ‘Direct Current B.V.’ is de winnaar van de categorie klanten/commissieleden, ‘Rainbeer’ is de winnaar van de startups en het winnende project van de studenten is van ‘Te

NTA 8800:2019-06 ‘Energieprestatie van Gebouwen’ gepubliceerd


In februari 2019 is de vorige versie van NTA 8800 vrijgegeven. De afgelopen maanden zijn marktpartijen, zoals softwareleveranciers en adviseurs, met NTA 8800 aan de slag gegaan. Naar aanleiding van opmerkingen en nader onderzoek zijn vereenvoudigingen en (tekstuele) verbeteringen doorgevoerd in de NTA. Daarnaast zijn onderdelen van verschillende onderwerpen, zoals de bepaling van leidinglengtes, l

Praktijkrichtlijn veilig werken bij laden van tractiebatterijen


De Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 3299 ‘Veilig werken bij het laden van tractiebatterijen’ is herzien. De vernieuwde uitgave is geheel in overeenstemming gebracht met de huidige inzichten.

Elektrostatische eigenschappen van vloersystemen


Onlangs is de Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 8868 gepubliceerd. Deze NPR verduidelijkt onder andere eisen en meetmethoden uit de internationale IEC 61340 normreeks voor elektrostatica.

NEN 4010 als norm voor de algemene installatiepraktijk


Voor het eerst sinds het bestaan van NEN 1010, dé norm voor elektrotechnische installaties, verschijnt een norm voor de meest voorkomende typen laagspanningsinstallaties. NEN 4010 is bedoeld voor alle installateurs die de meest voorkomende werkzaamheden aan elektrische installaties voor laagspanning verrichten.

Internet of Things Security en Privacy


De diversiteit van Internet of Things (IoT) toepassingen leidt tot uitdagingen op het gebied van security en privacy. De risico’s die het koppelen van allerlei apparaten aan het internet met zich meebrengt zijn groot. De Europese Commissie heeft al een aantal maatregelen aangekondigd. Op 21 maart worden tijdens de NEN kick-off bijeenkomst ‘IoT Security en Privacy’ de laatste ontwikkelingen geprese

Herziening Bedrijfsvoering laag- en hoogspanningsinstallaties


De norm voor Bedrijfsvoering van elektrische installaties, laag- en hoogspanning, NEN 3140 en NEN 3840, zijn aangepast. Dit zijn de normen voor het beheer van elektrische installaties en het werken eraan. De vernieuwde uitgaven zijn geheel in overeenstemming gebracht met de huidige inzichten. Ook zijn wijzigingen uit NEN-EN 50110 doorgevoerd.

Kick-off normering Artificial Intelligence en Big Data


De ontwikkelingen op het gebied van Artificial Intelligence (AI) gaan snel en daarmee ook de ideeën hierover en de toepassingen ervan. Om lijn te brengen in het doorvoeren, toetsen en aantonen van onder andere betrouwbaarheid, robuustheid, ethiek en juridische vraagstukken rondom AI-toepassingen en big data, is ISO recentelijk gestart met de wereldwijde standaardisatie. U als belanghebbende wordt

NPR 3299 ‘Veilig werken bij het laden van tractiebatterijen’ vernieuwd


De Nederlandse Praktijk Richtlijn, NPR 3299 ‘Veilig werken bij het laden van tractiebatterijen’, is vernieuwd. Deze praktijkrichtlijn vormt een handleiding voor de inrichting en het gebruik van ruimten voor het laden van conventionele tractiebatterijen voor industriële en professionele toepassingen. Deze herziening is in overeenstemming gebracht met de huidige inzichten en regelgeving. Om te zorge

NTA 8800 rekenmethode energieprestatie gebouwen beschikbaar


Voor de bepaling van de energieprestatie van een gebouw is de nieuwe rekenmethode NTA 8800 beschikbaar. NTA 8800 is een methodiek die van toepassing is op zowel nieuwbouw, bestaande bouw, woningbouw als utiliteitsbouw. De nieuwe methode vervangt een aantal bestaande methoden voor nieuwbouw en bestaande bouw, namelijk NEN 7120, Nader Voorschrift en ISSO 75.3.

hoofdafbeelding

Veiligheid van installaties in woning in nationale norm NEN 8025


De herziening van Nederlandse Technische Afspraak (NTA) 8025 is herzien. Dit heeft geleid tot een nationale norm, NEN 8025. Met de herziening is veiligheid van installaties in een woning goed te beoordelen. Deze NTA en norm kunnen worden vergeleken met een APK van de woning. NEN 8025 is niet verplicht.


KNX-impulsdrukkers →

Deze 3 pagina's vind je misschien ook wel interessant: